AI is efficiënt, de mens is effectief
Reeks 3/3
We zijn inmiddels bij het laatste deel gekomen van de werking van AI. In de twee voorgaande verhalen hebben we gezien dat AI afhankelijk is van de mens. De mens levert de informatie, AI verwerkt die informatie razendsnel en komt op basis daarvan tot een antwoord.
Het positieve nieuws tot dusver is dat AI de mens niet kan vervangen. En dan komen we toch op de vragen van de vorige blog. Hoe kan het nou dat mensen hun baan verliezen door deze technologie? En waarom voelt het alsof AI ons inhaalt? Om hier antwoord op te krijgen, kijken we naar het laatste ‘technische’ onderdeel van AI: hoe ondersteunt AI ons eigenlijk?
De bekende AI’s zoals ChatGPT, Gemini en Co-Pilot kunnen allemaal razendsnel informatie verwerken en ons op verschillende manieren ondersteunen. Van het plannen van een vakantie tot het vinden van een handleiding of even sparren. Maar als we willen begrijpen hoe AI ons werk kan overnemen, is Co-Pilot misschien wel het meest duidelijke voorbeeld. Co-Pilot zit geïntegreerd in Microsoft 365 en kan daardoor binnen een werkomgeving razendsnel grote hoeveelheden informatie doorzoeken.
Als een collega je vraagt om informatie te zoeken over die ene casus ergens in het jaar 2025 (al kan het ook nog 2024 zijn geweest) waarbij een bedrijfsbusje betrokken was van een wasserette of loodgietersbedrijf…, tja, dan heb je even wat werk te doen om door alle dossiers van die twee jaar heen te gaan. En zoals in de vorige blog aangegeven: AI leest niet, die rekent. Alle dossiers uit 2024 en 2025 bestaan voor AI uit miljoenen of zelfs miljarden getallen. AI kan hierdoor razendsnel alle dossiers scannen en binnen een minuut heb je waarschijnlijk een lijstje met dossiers die voldoen aan jouw zoekopdracht.
Wij, de mens, komen waarschijnlijk met exact hetzelfde lijstje als AI, alleen hebben wij daar misschien wel een dag of langer voor nodig en AI maximaal een minuut.
Hier komen we op de toegevoegde waarde van AI.
AI weet niet meer dan de medewerker. AI vindt het alleen veel sneller.
Dat die snelheid impact heeft op de praktijk, is inmiddels pijnlijk duidelijk. Ik las een tijdje geleden dat een aantal bedrijven aan het reorganiseren waren door AI in te zetten. De meest voorkomende afdeling die ik in deze berichten terug zag komen, was de help- of servicedesk. Het zijn vaak geen banen waarin mensen slecht waren in hun werk. Integendeel. Het zijn banen waarin mensen juist heel goed zijn geworden in het uitvoeren van een voorspelbaar proces. Het personeel van deze afdelingen werkt vaak met handboeken, handleidingen en vaststaande processen. Met andere woorden: één grote informatiebron waarmee AI gevoed kan worden.
Want waar komt AI het beste tot zijn recht? Op afdelingen waar repetitieve, voorspelbare handelingen worden uitgevoerd en waar gestructureerde data wordt verwerkt. De informatie die AI heeft, is dus niet beter dan de kennis van de medewerkers op deze afdelingen. Ook in dit voorbeeld geldt dat het niet de kennis is, maar de snelheid waarmee het resultaat wordt gehaald.
Zo zijn er nog een aantal voorbeelden van banen waarin AI ondersteunend, of zelfs efficiënter is dan de mens: tekstschrijvers van standaard productomschrijvingen, junior juristen, data-entry medewerkers, administratief medewerkers, facturatie-specialisten en vertalers.
Kortom: AI is niet beter dan de mens, AI is in deze voorbeelden simpelweg efficiënter. En efficiëntie betekent voor een organisatie vaak tijd besparen.
Tijd besparen betekent geld besparen.
AI blinkt uit in voorspelbare, digitale processen. Echter, zodra menselijke kwaliteiten een grotere rol spelen, verandert het speelveld.
De banen die verdwijnen zijn vaak de banen waarin we puur als computer moesten functioneren. Wat overblijft, is onze unieke, menselijke kracht. Dat klinkt eigenlijk best geruststellend. En toch vind ik deze conclusie ook lastig.
Ik ken namelijk meerdere mensen die juist heel prettig werken in repetitieve en voorspelbare werkzaamheden. Mensen die het fijn vinden om te weten waar ze aan toe zijn, die niet zitten te wachten op iedere maand een nieuwe werkwijze en die helemaal niet de behoefte hebben om voortdurend nieuwe ideeën te bedenken of problemen op te lossen die er gisteren nog niet waren.
En dus blijft er voor mij één vraag over. Niet of AI de mens als geheel gaat vervangen, maar wat AI betekent voor de mensen die juist hun kracht vinden in het werk dat AI het makkelijkst kan overnemen.
Daar heb ik eerlijk gezegd nog geen antwoord op. Maar misschien is dat ook niet de vraag die we in dit verhaal hoeven op te lossen. Want één ding weten we inmiddels wel:
AI kan ons werk veranderen. Maar AI wordt daarmee nog geen mens!
