AI als sparringsmaatje

Na 3 lesjes AI is het wel weer tijd voor een verhaal over hoe ik AI gebruik. Ditmaal als sparringsmaatje!

Je kent vast wel een situatie waarin die ene collega op je werk maar niet wil bewegen en continu in discussie blijft gaan. Of je kind die in twintig minuten tijd alle energie uit je heeft getrokken…, of je partner vindt toch echt dat dat ene klusje, wat er al jaren ligt, nu direct uitgevoerd moet worden.

Hoe heerlijk is het dan om even te klagen bij iemand die niet zucht, niet oordeelt, geen sociale belangen heeft naar de situatie of persoon, en die bovendien bijna per definitie aan jouw kant staat!

Misschien niet de belangrijkste functionaliteit van AI, maar waarschijnlijk wel een van de meest gebruikte. Even je hart luchten, klagen, je verontwaardiging uiten of spiegelen: “ligt dit nou aan mij, of…”

Laatst had ik zelf zo’n momentje op een dag. Er werd op mijn werk een besluit genomen waarvan ik echt niet begreep waarom hiervoor was gekozen. Er waren gesprekken gevoerd, een advies neergelegd, en toch stond het besluit haaks op wat er was geadviseerd. Na een ritje in de auto was mijn frustratie alleen maar toegenomen, en eenmaal thuis vroeg mijn man: “hoe was het op het werk?”

Nu heb ik echt een fantastische partner, maar ook iemand die graag denkt in oplossingen. En eerlijk… ik wilde even geen oplossing horen. Ik wilde alleen mijn frustraties uiten, iemand spreekwoordelijk achter het behang plakken, en dan gewoon horen: “joh, inderdaad raar verhaal.”

Op zo’n moment is AI heerlijk. Ik legde de casus voor om te toetsen: ben ik nou gek, of klopt mijn logica hier gewoon?

En weet je wat het fijne is: het hielp! Niet omdat de AI het probleem oploste, dat was ook niet per se het doel, maar omdat het de knoop in mijn maag losmaakte. Even hardop (of hardgetypt) denken, zonder dat ik het gevoel heb er iemand mee lastig te vallen. Vervolgens ben ik met mijn partner aan tafel gaan zitten en hebben we nagedacht over wat ik met de casus aan kon. 😉

En dit is wellicht wel een belangrijke sidenote: hoe heerlijk het ook is om even je hart te luchten bij AI, AI staat wél altijd aan jouw kant. AI vraagt niet naar de context, niet naar hoe de ander erin staat. AI is niet neutraal zoals een rechter. Je kunt AI meer zien als een goede, heel geduldige vriend die per ongeluk altijd een beetje aan jouw kant staat.

Ik merkte het zelf toen ik mijn frustratie aan Gemini voorlegde. Die nam mijn kant zó overtuigend over, dat het bijna een ereverklaring werd: “Je hebt de feiten op een rij, de documentatie klopt, en toch besluit je collega glashard linksaf te slaan — recht het ravijn in.” Ik heb zo hard gelachen om deze verwoording, dat de eerste frustratie gelijk weg ebte. Maar stiekem wist ik ook dat AI hiermee veel te kort door de bocht ging. Immers, wat ik al schreef: AI denkt met je mee, doet alsof het je emoties begrijpt en heeft de neiging om je gelijk te bevestigen in plaats van het tegen te spreken.

En dit is precies waar het spannend wordt. Want als je alleen nog maar bij AI checkt of je gelijk hebt, in plaats van bij mensen die de andere kant van het verhaal ook kennen, kun je jezelf best kwijtraken in je eigen gelijk.

Hier zit dan ook het verschil tussen AI gebruiken als sparringsmaatje en AI gebruiken als vervanging van menselijke expertise. Laatst had ik een gesprek met iemand die een vriend had geadviseerd om bij zijn ontslag AI in te schakelen in plaats van een advocaat, puur om kosten te besparen. In theorie kan dat, en op het eerste gezicht lijkt het zelfs slim. Maar dit is op dit moment nog echt een brug te ver. Sparren over je gelijk is iets heel anders dan je juridische belangen laten behartigen door iets dat geen enkele verantwoordelijkheid draagt voor de afloop.

Als ik AI gebruik als sparringsmaatje, dan geef ik van tevoren mee wat voor antwoord ik wil.

Wil ik alleen mijn frustraties uiten? Dan begin ik het gesprek met:

“Ik ben boos en laat me maar even mopperen. Ik wil geen oplossing, alleen mijn frustraties kwijt.”

Wil ik sparren terwijl ik geïrriteerd ben? Dan begin ik het gesprek met:

“Ik loop hier tegenaan en dit zit me niet lekker. Sterker nog, ik ben er best wel geïrriteerd over. Dit is wat ik tot op heden heb gedaan en dit is de reactie geweest. Wat is nu handig om te doen? Wees objectief in je reactie.”

Beide geven een compleet andere reactie, maar bij beide ben ik me ervan bewust dat het nog altijd een computer is met wie ik spreek. Als het stoom uit mijn oren een beetje is afgenomen, dan ben ik echt klaar voor een goed gesprek met de mensen om me heen. Al kan ik dan soms nog wel zeggen… nou, AI vond trouwens wel dat ik gelijk had. 😉